CRISPR/Cas9
De mogelijkheden die het CRISPR/Cas-systeem biedt, zijn eindeloos. Hieronder staat een aantal van de belangrijkste toepassingen.
Onderzoek
De eenvoudigste manier om te onderzoeken wat welk gen doet, is door een gen uit te schakelen. Dit kan met het CRISPR/Cas-systeem.
Plantenveredeling
Plantenveredelaars kunnen planten zo aanpassen dat ze geschikter zijn om te groeien op zoute of droge grond. Dit is een onderdeel van de klimaatadaptatie: ervoor zorgen dat we voorbereid zijn op extremer weer en de voedselproductie tijdens dat soort periodes door kan gaan. Anderzijds kan de landbouw ook duurzamer gemaakt worden door planten zo te modificeren dat ze bijvoorbeeld minder water nodig hebben of sneller groeien.
In Japan liggen er al bloeddrukverlagende tomaten in de schappen, speciaal zo gemaakt door genediting met behulp van CRISPR/Cas.
Geneeskunde
Binnen de geneeskunde kan CRISPR/Cas gebruikt worden om erfelijke ziektes uit het DNA te halen. Zo kan bij de huidige generatie de ziekte (gedeeltelijk) genezen worden, en kan de ziekte ook niet meer overgedragen worden aan volgende generaties. Aangezien veel erfelijke ziektes ontstaan door een fout die zich maar op één basenpaar bevindt, wordt hier veel base editing voor gebruikt.
Op 7 januari 2022 kreeg een 57-jarige patiënt een varkenshart die gemodificeerd was met CRISPR/Cas. Een transplantie waarbij een orgaan van de ene soort naar de andere soort gaat, heet een xenotransplantatie.
Door middel van gene drive kunnen gehele populaties genetisch gemodificeerd worden. Door een precieze mutatie op de geslachtscellen van een organisme aan te brengen, wordt deze mutatie aan bijna alle nakomelingen doorgegeven. Op deze manier kan uiteindelijk een gehele populatie deze mutatie hebben. Zo hebben wetenschappers al geprobeerd om muggen ongevoelig te maken voor de malariaparasiet.
CRISPR/Cas kan gebruikt worden bij stamceltechnologie. Embryonale stamcellen kunnen met deze techniek gemakkelijk aangepast worden.
Onderzoek naar tumorcellen wordt vergemakkelijkt met CRISPR/Cas. Er zijn technieken in ontwikkeling waarbij CRISPR/Cas tumorcellen onschadelijk kan maken, door de DNA-sequentie die uniek is voor tumorcellen kapot te knippen.
Er bestaat ook een coronatest die gebruikmaakt van CRISPR-Cas. De moleculaire schaar knipt het DNA kapot, waardoor een soort lichtgevend stofje aan wordt geschakeld. Dit toont aan dat de persoon besmet is met het virus.
Anti-CRISPR kan gebruikt worden in faagtherapie, een alternatief voor antibiotica. Bij faagtherapie worden met behulp van bacteriofagen bacteriële infecties verholpen. Door anti-CRISPR te gebruiken, kunnen de bacteriofagen makkelijker de cellen van de bacteriën infecteren, waardoor deze methode effectiever wordt.
